دور تر از چشم اقیانوس

نوشته ای از رادیو فرانسه در باره نشست غزنه میراث مشترک نمایشگاه کتاب تهران.

 
نوشتۀ واسع محسن

قرار است در سال 2013 شهر غزنی افغانستان بعنوان "پایتخت فرهنگی جهان اسلام " میزبان همایشهای فرهنگی و بین المللی باشد. به همین مناسبت، فرهنگیان و اهل قلم افغان مقیم ایران، روز جمعه 22 ثور/ اردیبهشت نشستی را در یکی از سالنهای نمایشگاه کتاب تهران برگزار کردند. شوکت علی محمدی و قنبر علی تابش دو تن از محققان افغان، در دو سخنرانی جداگانه با عناوین " جغرافیای تاریخی و فرهنگی غزنین باستان" و "غزنی، شهر نخستین ها و شاهکار های ادب فارسی " اهمیت فرهنگی و ادبی تمدن عصر غزنویان و غزنه را به بررسی گرفتند. خبرگزاری مهر ایران، در گزارشی از این نشست، با عنوان " شاهنامه زیر گوش مسئولان ارشاد به یغمای افغان ها رفت ! / ایرانی ها کوتاه نیامدند " بخشی از سخنان محققان افغان درباره شاهنامه فردوسی بعنوان اثر پیدید آمده در دوره غزنویان را "مواضع نادرست و انحصار طلبانه " توصیف کرد.

شوکت علی محمدی، در سخنرانی خود با اشاره به این نکته که " غزنه میتواند نمادی از تاریخ و فرهنگ سرزمین کهن ایران باستان باشد " به ریشه یابی جغرافیای تاریخی غزنی در کتاب اوستا پرداخته و گفت : " غزنه یکی از شهر های باستانی این سرزمین است که در دوره های مختلف، نام های متعددی را تجربه کرده است. روزگاری این سرزمین اروا خوانده شده است، روزگاری زابلستان و روزگاری هم غزنه."

وی در بخش دیگری از سخنان خود به جغرافیای فرهنگی و زبانی غزنی پرداخته و گفت " بیشترین خصوصیتهای زبان اوستایی در لهجه مردم غزنه نمودار است و ویژگیهای واژگانی و دستوری زبان اوستایی را در زبان پارسی لهجه مردم غزنی میتوان یافت."

شوکت علی محمدی با استناد بر پژوهشهای خود در کتاب " دُر اوستایی در لهجه غزنه" به این موضوع نیز اشاره کرد که چند صد واژه از زبان اوستایی تنها در لهجه پارسی غزنین موجود است.

امپراطوری غزنویان از سال 975 تا 1187 میلادی

امپراطوری غزنویان از سال 975 تا 1187 میلادی
سایت تاریخ اسلام

قنبر علی تابش، شاعر و محقق دیگرافغان در بخشی از سخنرانی خود گفت " اگر یک نگاه به تاریخ زبان و ادب فارسی بیندازیم به آسانی و شاید با یک کتاب از مرحوم بهار و شاید با یک کتاب تاریخ ادبیات فارسی آقای دکتر سبحانی در یابیم که بزرگترین شاهکار های زبان فارسی و ادبیات دری در بستر غزنه و عصر غزنویان متولد شده است، از این فراتر غزنه بستر نخستین هاست در ادب فارسی."

وی از شاعران نامداری چون ابوسعید ابوالخیر، سنایی غزنوی و مسعود سعد سلمان در دوره غزنویان نام برد و گفت ابوسعید ابوالخیر نخستین شاعری بود که عرفان و تصوف را وارد شعر کرده و سنایی غزنوی هم نخستین شاعری است که عرفان و تصوف را وارد غزل و مثنوی شعر فارسی کرده است.

قنبر علی تابش در بخشی دیگری از سخنانش با اشاره به یک روایت مشهور که 400 شاعر در دربار سلطان محمود حضور بهم میرسانده اند گفت "... تمام شاهکار هایی که در زبان فارسی خلق شده بخش عمده اش مربوط به دوره غزنویان است در راس شاهنامه فردوسی. .... این اثر گران سنگ به عنوان یک گنجینه گران بهای ادب فارسی در بستر تمدن غزنه آفریده شده است...."

وی در ادامه از دیوان فرخی سیستانی، وامق و عذرای عنصری بلخی در شعر و دانشنامه علایی از ابو علی سینا، تاریخ بیهقی و قابوس نامه در نثر، در جمله آثاری نام برد که در دوره غزنویان پدید آمده اند.

و اما خارج از سخنان محققان افغان درنشست سرای اهل قلم درباره " غزنه بعنوان میراث فرهنگی مشترک جهان اسلام"، آنچه جالب توجه است این است که خبرگزاری مهر ایران، در گزارشی از این نشست، با عنوان " شاهنامه زیر گوش مسئولان ارشاد به یغمای افغان ها رفت ! / ایرانی ها کوتاه نیامدند " سخنان محققان افغان را "مواضع نادرست و انحصار طلبانه " توصیف کرد.

این خبرگزاری در گزارش مستقیم خود از پایان نشست یاد شده نوشت : " مدعوین، حاضران و مسئولان سرای اهل قلم مشغول بحث و گفتگو درباره مواضع نادرست و انحصار طلبانه این ادیبان افغانی هستند. شدت انتقادات به حدی است که برخی از حاضران ایرانی خواستار بر پایی مناظره ای با حضور ادیبان ایرانی شدند."

در روز های بعد از این نشست، خبرگزاری مهر برای " روشن تر کردن فضای موجود و زدودن غبار ابهامات " در اظهارات دو سخنران این نشست، گفتگوهای جداگانه ای با شوکت علی محمدی و قنبر علی تابش ترتیب داد اما به نظر میرسد این بار، این دو محقق افغان هستند که از نحوه گزارش اظهارات خود از این گفتگوها از سوی خبرگزاری مهر، دچار ناخشنودی شده اند.

شوکت علی محمدی در یادداشتی زیر عنوان " شکل ‌گیری شاهکارهای زبان فارسی در بستر تمدن غزنه حرف گزافی نیست " در وبلاگ خود، گزارشهای خبرگزاری مهر را "غیرحرفه ای" خوانده و نوشته است خبرنگاران این خبرگزاری میان " جغرافیای فرهنگی و سیاسی " تمایزی قایل نشده اند.

قنبر علی تابش نیز در یک یادداشت دیگر در وبلاگ خود، نحوه گزارشدهی خبرگزاری مهر از این جریان را "غوغای ناموجه" توصیف کرده و از عنوان داده شده به گفتگو و " سهل انگاری " در یکی دو مورد دیگر در متن گزارش، نارضایتی نشان داده است.

در گفتگویی با قنبر علی تابش از او خواسته ایم به نکاتی که احتمالا در سخنرانی او موجب سوءتفاهم و ناخرسندی حاضران ایرانی در نشست هفته گذشته شده است، اشاره کند. وی در بخشی از این گفتگو به دو پرسش دیگر از جمله اینکه " آیا تعارض میان جغرافیای سیاسی امروز ( هردو کشور) و حوزه فرهنگی و تمدنی مشترک آن زمان موجب این سوءتفاهم شده است ؟" و اینکه " چرا در نشست یاد شده محققان ایرانی حضور نداشته اند؟ " پاسخ میدهد.

لینک به سایت رادیو فرانسه

نوشته شده در ۱۳٩۱/۳/٤ساعت ۱٢:۱٩ ‎ق.ظ توسط qanbar ali tabesh نظرات () |


Design By : Night Skin