دور تر از چشم اقیانوس

سلام دوستان عزیز! دیروز با همت  عزیزان و فرهیختگان  خانه ادبیات  و رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی افغانستان در تهران نشستی ادبی  در نمایشگاه بین المللی تهران، سرایی اهل قلم، برگزار شد که گزارشش را خبرگزاری کتاب ایران اینگونه، منتشر کرده است. گفتم شما را هم در جریان قرار دهم . با این تذکر که در قسمت گزارش عرایض من  بعضی نکات ناشی از عدم دقت گزارشگر  بوده است.

لینک همین گزارش  در جمهوری سکوت:

http://urozgan.ir/fa-af/article/1581/

جاغوری یک:

http://jaghori1.com/post-886.aspx


در سرای بین‌الملل اهل قلم نمایشگاه کتاب

  مهمترین مولقه های شعر جوان افغان بررسی شدند

22 اردیبهشت 1390 ساعت 19:00

در نشست «بررسی شعر معاصر افغانستان» که امروز 22 اردیبهشت ماه با حضور جمعی ازشاعران افغانی برگزارشد، تابش،از شاعران معاصر افغان، شاعر افغان، مهمترین مولقه های شعر جوان افغان را رویکرد فرامدرنیستی با خصوصیاتی نظیر شکاکیت، پوچ‌انگاری، رازآمیزی، سنت‌ستیزی، جزءگرایی، تفسیر درباره خود و توجه به فرهنگ بومی عنوان کرد./
خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) ـ به گزارش ستاد خبری سراهای اهل قلم، در این نشست که با حضور جمعی از شاعران و استادان افغان مقیم تهران و قم و رایزن فرهنگی سفارت جمهوری افغانستان در ایران برگزار شد، در ابتدا محمدسرور رجایی، مدیر اجرایی خانه ادبیات افغانستان این نشست را دومین برنامه فرهنگی ادبی افغانستان در ایران ذکر کرد.

به گفته او، خانه ادبیات افغانستان از زمان تاسیس خود در 1381 به این سو برنامه‌های مختلفی نظیر «جشنواره قند پارسی»، «روایت همدلی»، و چاپ نشریات تخصصی درباره شعر و داستان افغانستان را برعهده داشته و برای هرچه نزدیک‌تر شدن ادبیات افغانستان با ادبیات و فرهنگ کشور ایران تلاش می‌کند.

رجایی افزود: ما مهاجران افغان سی سال است در ایران حضور داریم ولی متاسفانه نه ما و نه میزبانان ما با فرهنگ اصیل و پایه‌دار همدیگر آشنا نشده‌ایم. این عدم آشنایی کارهای عجیبی را خلق می‌کند!  در ایستگاه مولوی به نام نامی شاعر بلندآوازه فارسی، نوشته شده است «زادگاه مولوی بلخِ تاجیکستان» است درحالی‌که تاجیکستان اصلا بلخ ندارد. بلخ مال افغانستان است و هنوز هم دیوارهای خانه این شاعر پارسی در بلخ افغانستان وجود دارد.

سپس شاعر افغان، قنبرعلی تابش، درباره وجود پست‌مدرن شعر معاصر و به ویژه شعر جوان افغانستان سخنانی ایراد کرد.

وی در تعریف نظریه پست‌مدرنیسم گفت: نظریه فرا-پسامدرنیسم نظریه‌ای است با ابعاد مختلف تاریخی، قومی، هنری، فلسفی، سیاسی و هنری-ادبی. حدود نیم قرن است که گرایش پسامدرنیست، ذهن و زبان شاعران و روشنفکران را به خود مشغول کرده و خاستگاه آن مثل بسیاری از نحله‌های فکری، غرب است.
 
تابش در ادامه به نظر یونگ اشاره کرد که معتقد است خاستگاه پسامدرنیسم اشغال الجزایر توسط فرانسوی‌ها بود. در دوره‌ای از تاریخ، اندیشمندان و نویسندگان اصالتاً الجزایری یا آنانی که با اشغال الجزایر سروکار داشتند، ناگهان متوجه لزوم تغییر در ابعاد سیاسی فرهنگی جهان شدند. بسیاری از نظریه‌پردازان موثر پسامدرنیست، اصلا الجزایری بودند مثل لیوتار، دریدا، آلتوسر و حتی قبل‌تر، سارتر به‌عنوان پیشگام در عرصه فرامدرنیستی. اینها دارای گرایش جهان سومی بودند و نسبت‌ به سیاست‌های فلسفی غرب برخورد انتقادی داشته‌اند. درواقع هدف پست‌مدرنیسم، مرکززدایی از غرب بود و آمد که اروپامداری را کنار بزند.

تابش افزود: به همین ترتیب، نخستین جرقه‌های شعر پست‌مدرنیسم در آمریکا توسط طبقه محروم زده شد، یعنی کسانی که از نگاه های تبعیض‌‌آمیز آمریکایی خسته بودند، مثل سیاه ها و زنان.

وی در ادامه به چند خصیصه بازر ادبیات و شعر پست‌مدرنیست اشاره کرد:
1- نگاه جزئی و شخصی (شکستن قالب‌هایی که مدرنیته خلق کرده بود)
2- تفسیر درباره خود (پست‌مدرنیسم ادبیاتِ خودنویسی است. شاعر و نویسنده پست‌مدرن در فکر پارادایم‌های غالب نیست، بلکه بر اساس ذهن خود می‌نویسد. این خودنویسی‌ها ممکن است گاهی با هنجارها و گفتمان غالب در تضاد باشد. نمود این رویه در شعر آمریکایی، اعتراف‌نویسی در شعر است که درواکنش به سنت اعتراف مسیحی شکل‌ گرفته‌است.)
3- سنت‌ستیز و سنت‌گریز، هم در فرم و هم در محتوا (قالب‌هایی که سال‌ها توسط منتقدان ادبی به‌عنوان معیارهای ادبی، تحکیم و استوار شده بود توسط شاعران پست‌مدرنیست شکسته شدند.)
4- جنون‌گرایی و جنون‌نویسی (شاعران سعی کردند نوعی دیوانگی ادبی و شخصیتی را درمقابل آنانی که عقل را جایگزین خدا کرده ‌بودند بنا کنند، این‌ها می‌گفتند عقل‌گرایی همه‌چیز نیست، احساس هم چیزهایی برای گفتن دارد.
5- توجه به فرهنگ توده‌ها دربرابر طبقات والا (نگاه برتری ن‍ژادی و طبقاتی در بعضی کشورها رایج بود و کسانی ادبیات را متعلق به خودشان می‌دانستند. بنابراین بیان بعضی وا‍ژه‌ها در شان طبقات والا نبود. اما ادبیات پست‌مدرنیست معتقد است نباید به فرهنگ توده‌ها به‌عنوان منابع غنی انسانیت بی‌توجه باشیم.)
6- شکاکیت و پوچ‌انگاری (نوعی حالت یاس و ناامیدی که ریشه در عقلانیت و سیاست‌های مدرنیسم دارد که جهان را به نابودی کشانده است و البته نهیلیسم شرقی افغانستان با نهیلیسم نیچه خیلی تفاوت دارد.
7- پیوند مستقیم با زندگی و ارزش‌های انسانی
8- صورت‌ستیز و هرج‌ومرج‌طلب (نوعی هنجارشکنی که نمی‌تواند خود را اسیر قواعد کند.)
9- رازآمیز و اسرارآلود، مبهم و پیچیده

تابش در ادامه توضیح داد که تحت تاثیر همین نگاه کلی می‌توان شعر معاصر افغانستان را تعریف کرد. او سپس به قرائت نمونه‌هایی از شعر شاعران معاصر افغانستان، زهرا حسین‌زاده، الیاس علوی، فاطمه سجادی، فردوس برین، نقیب آرمین، رحیمه میرزایی و شعر اعتراضِ مرجان اصغری و طرح خصوصیات بارز پست‌مدرنیسم در این نمونه‌ها پرداخت.

به زعم تابش، شعر پست‌مدرنیست افغانستان چالش‌هایی هم دارد؛ توجه به بعضی از جنبه‌های ساده پست‌مدرنیسم و غفلت از کاربرد وا‍ژگان خاص و تخصصی، تمرکز بیش از حد بر جنبه خودنویسی و رازآمیزی، از مواردی اند که شعر معاصر افغانستان را با بحران مخاطب روبه‌رو خواهند کرد. او معتقد است همین وی‍ژگی باعث شده که منتقدان، ادبیات پست‌مدرنیست را متهم به تفنن‌گویی کنند.

در ادامه مراسم، شاعران جوان و پیشکسوت خانه ادبیات افغانستان، مانند «محمد جعفری» برگزیده دور پنجم جشنواره قند پارسی، «سید جاوید حسینی»، «ناصر عارفی»، «دکتر حفیظ‌الله شریعتی» دوبیتی‌سرا، «محمود تاجیک»، «محمدحسین فیاض»، «سلیمانعلی زکی»، «احمد اهراری»، «محسن سعیدی» و خانم‌ها «زهرا رستمی»، «زیبا احمدی» و «معصومه موسوی» به شعرخوانی پرداختند.

آخرین سخنران مراسم، استاد اسدالله امیری، رایزن فرهنگی سفارت جمهوری افغانستان در ایران بود که ضمن اشاره به جایگاه تاریخی افغانستان گفت: ممکن است تاریخ افغانستان در یک برهه‌هایی دچار سکته‌هایی شده باشد، ولی من معتقدم با حضور شما جوانان، افغانستان دوباره به شکوه و بالندگی خواهد رسید.

امیری فعالیت‌های فرهنگی رایزنی فرهنگی در بیست‌وچهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران را درجهت ارتقای فرهنگ افغانستان  در سه حوزه خلاصه کرد؛
نخست، حضور افغانستان با مکتوبات فرهنگی خود و حضور 5 غرفه افغان با کتاب‌های چاپ افغانستان و نه فقط با پوشش‌ها و لباس‌ها؛
دوم، برگزاری نشست‌های فرهنگی در جهت شناساندن نیروها و سرمایه‌های فرهنگی افغانستان؛
سوم، برنامه مشترک با اکو شامل اجرای برنامه مشاعره بین سه کشور ایران، افغانستان و تاجیکستان که در این برنامه دکتر حفیظ‌الله شریعتی به مقام نخست دست یافت.

استاد امیری در پایان تاکید کرد بخش فرهنگی خود را موظف می‌داند بستر را برای رشد شاعران افغان فراهم کند.

بیست و چهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران تا 24 اردیبهشت‌ماه در مصلای بزرگ امام خمینی(ره) برپاست.

لینک به منبع اصلی:

http://www.ibna.ir/vdcb5fb8frhbgsp.uiur.html

لینک همین گزارش  در جمهوری سکوت:

http://urozgan.ir/fa-af/article/1581/

جاغوری یک:

http://jaghori1.com/post-886.aspx

نوشته شده در ۱۳٩٠/٢/٢۳ساعت ٤:۱٧ ‎ب.ظ توسط qanbar ali tabesh نظرات () |


Design By : Night Skin